ویروس کرونا (کووید-19) و اقتصاد جهانی – بخش دوم

ویروس کرونا (کووید-19) و اقتصاد جهانی

ویروس کرونا (کووید-19) و اقتصاد جهانی به یکی از بزرگترین معضلات جهانی در دهه اخیر تبدیل شده است.

مسیر و طریقه بهبود و اصلاح احتمالی چیست؟

در اقتصاد جهانی، این که اقتصادها بتوانند از رکود جلوگیری کنند و مسیر بازگشت به‌ رشد اقتصادی زیر سایه ویروس کرونا (کووید-19) را بیابند به طیف وسیعی از عوامل بستگی دارد. عواملی مانند میزان تاخیر در تقاضا و همچنین میزان تقاضاهایی که کنار گذاشته شده است، اینکه آیا شوک وارد شده کوتاه مدت خواهد بود یا بادوام خواهد بود، آیا آسیب‌ها ساختاری خواهد بود یا خیر و عواملی دیگر. ما در اینجا سه سناریوی گسترده را‌ ترسیم و به‌صورت V-U-L شکل توصیف کرده‌ایم:

V شکل:

این سناریو شوک اقتصادی واقعی «کلاسیک» را به ‌این صورت توضیح می‌دهد: یک جابه‌جایی در تولید اما در نهایت جهش مجدد در رشد اقتصادی. در این سناریو، نرخ رشد سالانه می‌تواند این شوک را به‌طور کامل در خود جذب و حل کند. اگرچه ممکن است این سناریو در این نومیدی که امروزه ما را فرا گرفته خوشبینانه به‌نظر برسد اما ما فکر می‌کنیم که محتمل و پذیرفتنی باشد.

U شکل:

این سناریو آن روی زشت و ناگوار سناریوی V شکل است. در این سناریو شوک ادامه خواهد داشت و در حالی که مسیر رشد اولیه از سرگرفته می‌شود، میزانی از زیان و خسارت در تولید به‌صورت دائمی ‌به‌ وجود خواهد آمد. آیا این امر برای کووید-19 محتمل است؟ کاملا. اما ما باید شواهد بیشتری از آسیب‌های واقعی ناشی از این ویروس به‌دست آوریم تا آن را به‌عنوان یک مدل (وضعیت) پایه‌ای اقتصادی بپذیریم.

L شکل:

این سناریو‌ ترکیبی ناگوار از دو سناریوی بالاست. برای تحقق این سناریو، شما می‌بایستی به این امر باور داشته باشید که کووید-19 قادر به‌ وارد کردن صدمات ساختاری قابل توجه است. به‌عبارتی، آسیب رساندن به‌ طرف عرضه اقتصادی مانند بازار کار، تشکیل سرمایه و عملکرد تولید. تصور کردن این سناریو حتی با بدبینانه‌ترین فرضیات نیز مشکل است. در یک زمانی و از یک جایی به‌ بعد ما از این اپیدمی‌ عبور خواهیم کرد.

 

شوک اقتصادی: 3 سناریو

سناریوی V شکل نمایشگر یک شوک اقتصادی کلاسیک است که در آن رشد اقتصادی در نهایت، صعودی دوباره خواهد داشت. در سناریوی U شکل، بعد از شوک اولیه، تعدادی آسیب‌های دایمی ‌در تولید به ‌جا خواهد ماند. سناریوی L شکل علایم آسیب‌های ساختاری واقعی را ارسال می‌کند که همراه با ضربات و فشار قابل توجه بر رشد خواهد بود.

 

سناریوی V (امکان پذیر)

سناریوی V امکان پذیر - ویروس کرونا (کووید-19) و اقتصاد جهانی - بخش دوم

 

سناریوی U (تا حدی امکان‌پذیر)

سناریوی U تا حدی امکان‌پذیر - ویروس کرونا (کووید-19) و اقتصاد جهانی - بخش دوم

 

سناریوی L (بعید، احتمال کم)

سناریوی L بعید، احتمال کم - ویروس کرونا (کووید-19) و اقتصاد جهانی - بخش دوم

 

تاکید می‌شود که ارزشش را دارد که نگاهی دوباره به‌ تاریخ بیندازیم تا بتوانیم تاثیرات احتمالی کووید-19 را به‌صورت تجربی پیش‌بینی کنیم. در حقیقت، سناریوی V چشم‌اندازی تجربی از شوک‌های پیشین است که اپیدمی‌های مانند سارس، آنفولانزای هنگ‌کنگی سال 1968، آنفولانزای اسپانیایی سال 1958 و آنفولانزای اسپانیایی سال 1918 را در بر می‌گیرد.

اپیدمی‌های پیشین همگی V شکل بوده‌اند.

مطلب مرتبط: ویروس کرونا (کووید-19) و اقتصاد جهانی – بخش اول

 

آیا برخی از پیامدهای ناشی از بحران ویروس کرونا (کووید-19) به‌صورت بادوام و همیشگی با ما خواهند ماند؟

برای درک این موضوع، ما باید مکانیسم انتقال و سرایت را بررسی کنیم که از طریق آن بحران سلامت بر اقتصاد تاثیر می‌گذارد.

همان‌طور که دسته‌بندی انواع رکود اقتصادی به ما می‌گویند که ویروس به ‌احتمال زیاد از کجا به ‌اقتصاد حمله می‌کند، کانال‌های سرایت و انتقال به‌ ما می‌گویند که ویروس چگونه کنترل میزبان خود را به‌دست می‌گیرد. از آن جا که این موضوع دلالت بر تاثیرات مختلف و روش‌های درمان و اصلاح گوناگون دارد، بسیار حایز اهمیت است.

سه کانال سرایت و انتقال احتمالی وجود دارد:

ضربه‌ غیرمستقیم به‌ اعتماد (اثر ثروت):

یک روش انتقال کلاسیک شوک‌های برون‌زا به اقتصاد واقعی، از طریق بازارهای مالی است؛ (و به‌طور گسترده‌تر، شرایط مالی) که خود بخشی از مشکل می‌شوند. همان‌طور که بازار و ارزش ثروت خانوار سقوط می‌کند، نرخ پس‌انداز خانوار افزایش یافته و در نتیجه مصرف باید سقوط کند. این اثر می‌تواند بسیار قدرتمند باشد به‌ خصوص در اقتصادهای پیشرفته‌ای مانند ایالات متحده. گرچه که این امر، هم به ‌صورت یک سراشیبی تند و هم با یک روند کاهشی مداوم همراه خواهد بود.

ضربه مستقیم به ‌اعتماد مصرف‌کننده:

در حالیکه عملکرد بازار مالی و اعتماد مصرف‌کننده به‌شدت به یکدیگر مرتبط هستند اما در عین حال سوابق و اطلاعات بلندمدت نشان می‌دهد که اعتماد مصرف‌کننده حتی در شرایطی که بازارهای مالی عملکرد بالایی دارند نیز، می‌تواند کاهش یابد. کووید-19 به‌طور بالقوه به‌ عنوان یک ضربه‌ مستقیم نیرومند بر اعتماد افراد عمل کرده است. همچنین باعث شده است که مصرف‌کنندگان در خانه مانده، از صرف هزینه‌های اختیاری خسته شده و شاید هم نسبت به ‌آینده بدبین شوند.

شوک در عرضه:

دو کانال انتقال ذکر شده در بالا شوک در تقاضا هستند. اما ریسک انتقال دیگری نیز وجود دارد که از طریق اختلال در عرضه رخ می‌دهد. همان‌طور که ویروس باعث تعطیلی تولید و ناتوان ساختن مولفه‌های حیاتی و مهم در زنجیره تامین و عرضه کالا می‌شود، شکاف‌ها تبدیل به ‌مشکلات می‌گردد، تولید متوقف، و بیکاری و اخراج از کار و مرخصی‌های اجباری اتفاق خواهد افتاد. متغیرهای بسیار بزرگی در میان اقتصاد‌ها و صنایع گوناگون وجود دارد؛ اما اگر اقتصاد ایالات متحده را به ‌عنوان نمونه در نظر بگیریم، ما فکر می‌کنیم برای تحقق این امر باید یک بحران طولانی مدت رخ دهد. نسبت به ‌تاثیر تقاضا ما این موضوع را امری ثانویه و فرعی می‌بینیم.

 

رکودها عمدتا به ‌صورت حوادثی دوره‌ای رخ می‌دهند نه به ‌صورت ساختاری. اما با این‌حال مرز بین این دو کمی ‌نامشخص است. به‌طور مثال، بحران مالی جهانی یک واقعه دوره‌ای خیلی بد در ایالات متحده بود اما به‌نوعی، ساختاری نیز به‌ نظر می‌رسید. اقتصاد دوباره رو به ‌رشد رفت اما فرآیند کاهش بدهی خانوار به‌عنوان یک پدیده عرفی، همچنان ادامه دارد. تمایل خانوار (و توانایی) به وام گرفتن به‌ صورت ساختاری آسیب دیده است و خسارات جانبی این قضیه به ‌صورت ساختاری به‌گونه‌ای است که امروزه سیاست‌گذاران، فشار بر این چرخه را، فقط از راه مدیریت نرخ بهره کوتاه‌مدت، سخت‌تر از گذشته می‌یابند.

 

آیا کووید-19 می‌تواند میراث و ساختار ویژه خود را به‌جای بگذارد؟ تاریخ نشان می‌دهد که اقتصاد جهانی پس از یک بحران بزرگ مانند ویروس کرونا (کووید-19) احتمالا از جهات قابل‌توجهی متفاوت خواهد بود.

میراث اقتصاد خرد: بحران‌ها از جمله اپیدمی‌ها، می‌تواند به پذیرش مدل‌های تجاری و فناوری‌های جدید شتاب دهند. اغلب شیوع سارس در سال 2003 و پذیرش خرید آنلاین در میان مصرف‌کنندگان چینی و رشد سایت علی‌بابا را با یکدیگر مرتبط می‌دانند. با توجه به آن که مدارس بسته شده‌اند، آیا آموزش الکترونیک و تحویل کالای آنلاین می‌تواند به موفقیت بزرگی دست یابد؟ به‌علاوه، آیا تلاش‌های دیجیتال در ووهان به منظور مهار بحران از طریق ردیابی تلفن‌های هوشمند توانسته است خود را به‌طور موثر و به‌عنوان یک ابزار نیرومند و جدید در خدمت بهداشت عمومی ‌ثابت کند؟

میراث اقتصاد کلان: در حال حاضر این‌گونه به‌نظر می‌رسد که ویروس باعث پیشرفت سریع‌تر زنجیره ارزش جهانی غیرمتمرکز بیشتری خواهد بود. اساسا، ویروس یک بعد بیولوژیک به ‌نیروهای نهادی و سیاسی اضافه می‌کند.

میراث سیاسی: همان‌گونه که این بحران ویروسی توانایی سیستم‌های سیاسی گوناگون در حمایت موثر از افراد جامعه خود را به‌ بوته آزمایش خواهد گذاشت، پیامدهای سیاسی جهانی ناشی از آن نباید نادیده گرفته شود. نهادهای شکننده و بی‌دوام در معرض ریسک قرار خواهند گرفت و تحولات سیاسی رخ خواهد داد. حتی کووید-19 بسته به‌شدت و مدت آن می‌تواند بر انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا تاثیرگذار باشد. با یک نگاه چندسویه، این بحران می‌تواند به‌عنوان فراخوانی جهت همکاری‌های بیشتر دیده شود و یا برعکس، قدرت‌های ژئوپولیتیکی جهانی مخالف و متضاد را از یکدیگر دورتر کند.

 

رهبران و مدیران در رابطه با خطرات اقتصادی چه کارهایی باید انجام دهند؟

آگاهی نسبت به‌ بازارهای مالی و سوابق شوک‌های اقتصادی مشابه ‌می‌تواند به‌ شرح زیر عملیاتی شود:

  • به ‌پیش‌بینی‌ها وابسته نشوید. در حال حاضر بازارهای مالی عدم اطمینان و ناپایداری بزرگی از خود نشان داده‌اند. طیف وسیعی از سناریوها محتمل و امکان‌پذیر به‌نظر می‌رسند که می‌بایستی توسط شرکت‌ها مورد بررسی قرار گیرند.
  • اجازه ندهید که گردش‌های بازارهای مالی بر روی قوه تشخیص شما در مورد کسب و کارتان سایه افکند.
  • بر روی سیگنال‌ها و نشانه‌های اعتماد مصرف‌کننده تمرکز و به غرایز خود اعتماد کنید. در نظر داشته باشید که چگونه می‌توانید از داده‌ها و اطلاعات شرکت خود جهت سنجش این آگاهی‌ها بهره ببرید. تاثیرات اقتصادی یکسان نبوده و نتایج بر روی هر صنعت و کسب‌وکاری متفاوت و خاص خواهد بود.
  • برای بهترین اتفاقات برنامه‌ریزی و برای بدترین مسیرها خود را آماده کنید. به ‌خاطر داشته باشید که اصلاح و بهبودی از بحران نوع V شکل، سناریویی است که از نظر مفهومی ‌و تجربی قابل قبول و بسیار محتمل است؛ اما اجازه ندهید که این آگاهی و دانش چشم شما را بر اتفاقات و نتایج احتمالی دیگر ببندد.
  • مروری دوباره بر بحران داشته باشید. ویروس کرونا (کووید-19) چه میراث خرد و یا کلانی بر اقتصاد جهانی برجای خواهد گذاشت؟ چه فرصت‌ها و چه چالش‌هایی ایجاد خواهد کرد؟
  • در نظر بگیرید که به ‌دنیای پیش از بحران چگونه نگاهی خواهید داشت. آیا می‌توانید بخشی از پذیرش سریع‌تر فناوری‌های نوین و راه و روش‌های جدید و… باشید؟ و در نهایت این که، آیا قادر خواهید بود که در این دشواری‌ها، برای شرکت خود، مشتریان و جامعه مزیت‌هایی بیابید؟

 

ترجمه بالا برگرفته از مقاله What Coronavirus Could Mean for the Global Economy منتشر شده در تاریخ 03 مارچ 2020 توسط Philipp Carlsson-Szlezak و Martin Reeves و Paul Swartz از مجله Harvard Business Review است.

نویسندگان: فیلیپ کارلسون زلزاک، مارتین ریوز و پاول سوارتز

ترجمه: تیم تولید محتوا پرمون‌طرح

۱۴ تیر ۱۳۹۹