,

اصالت طراحی را چگونه می‌توان معنا کرد؟

اصالت طراحی را چگونه می‌توان معنا کرد؟

اصالت طراحی موضوع بسیار مهمی است و بدون شک هدف هر معمار خلق یک طرح اصیل است. اما یک طرح تا چه‌اندازه می‌تواند اصیل باشد؟ حتما از زبان مردم شنیده‌اید که می‌گویند فلان طرح فاقد اصالت است. شاید این پرسش مطرح شود که اصالت در اصل به چه معناست؟ در این مقاله معنای اصالت را بررسی کرده و آن را با خلاقیت مقایسه می‌کنیم.

الهام‌گرفتن در فرایند طراحی

می‌توان اصالت را داشتن توانایی تفکر مستقل و خلاقانه تعریف کرد؛ اما اگر صرفا روی تفکر مستقل تمرکز کنیم، تقریبا هیچ طراحی نیست که بتواند هنگام طراحی مستقلانه بیندیشد. همه‌ی طراحان پیش از آغاز پروژه، به تحقیق درباره‌ی آن می‌پردازند و این کار در مرحله‌ی مفهومی (فرایند واقعی طراحی) انجام می‌گیرد، زمانی که طراح تلاش می‌کند خلاق باشد. تحقیق، لازمه‌ی خلاقیت است. الهام گرفتن از یک یا دو ایده از پروژه‌های مشابه و ترکیب و معرفی آنها در پروژه‌ی جدید یک امر عادی است.

 اصالت طراحی یعنی چه؟

این موضوع در صنعت مُد هم اتفاق می‌افتد و ویژگی‌های یک طرح ردپای خودشان را در آثار طراحان دیگر هم به جامی‌گذارند. حتی در دانشکده‌ی معماری برای هر کدام از پروژه‌های طراحی، مطالعات موردی اجباری است؛ بدون ارائه‌ی یک تحلیل مفصل درباره‌ی مطالعه‌ی موردی خود نمی‌توانید در حضور هیئت داوران از طرح خود دفاع کنید. این به آن معناست که طراح نمی‌تواند مستقلانه طراحی کند. در اینجا به این پرسش بازمی‌گردیم که یک طرح، ایده یا مفهوم تا چه حد می‌تواند اصیل باشد؟

معمولا تصور ما از طراحی، خلق و معرفی یک طرح جدید به دنیاست. اما بیشتر اوقات، یک طرح جدید با الهام گرفتن از ایده‌های گذشته به وجود می‌آید، با این تفاوت که از نسخه‌های پیشین خود بهتر شده‌ است.

آنتونی دین

جیمز نورتون از مشهورترین طراحان معاصر نیز درباره‌ی اصالت طراحی می‌گوید:

ما در خلاء زندگی نمی‌کنیم و برای آموختن چاره‌ای جز جمع‌آوری اطلاعات نداریم. ما به عنوان طراح، منابع را گرد هم می‌آوریم؛ پس از جمع‌آوری این منابع، آنها را مرتب می‌کنیم، از آنها می‌آموزیم و بعد به شکل دیگری دوباره از آنها استفاده می‌کنیم. این کار، ماهیت طراح بودن است. اما آیا اجباری هم به اصیل بودن داریم؟

آیا اصالت طراحی یک کلیشه است؟

از آغاز عصر معماری تا به امروز، بارها از عناصر، کاراکترها و حتی ویژگی‌های طرح‌های متفاوت استفاده شده است. حتی می‌توان گفت که استفاده از واژه‌ی اصالت طراحی به یک کلیشه تبدیل شده است. برای اینکه طرحی اصیل باشد باید ایده‌ای را پیشنهاد بدهد که هرگز وجود نداشته است و نیازی را برآورده یا ایجاد کند که پیش از آن ناشناخته بوده است.

آیا اصالت طراحی یک کلیشه است؟

اصرار به اصالت طراحی می‌تواند به زیان طرح موردنظر ما باشد. چیزی که بیشتر مشتریان می‌خواهند یک طرح نفس‌گیر است. مشتریان به ندرت به دنبال اصالت طراحی هستند، اما قطعا منحصربه‌فرد بودن طرح برایشان مهم است.

اصالت طراحی بر نیاز انسان مبتنی است

بیشتر مشتریان تا آنجا پیش می‌روند که به طراح می‌گویند در پروژه‌ی خود به چه چیزی نیاز دارند و معمولا این کار را با استفاده از طرح‌هایی که پیش از این خلق شده انجام می‌دهند یا برای نمونه به طرح‌های موجود در اینترنت مراجعه می‌کنند. اگر هدف ما اصالت طراحی است، پس بدون‌شک طرح ما نباید با طرح‌های موجود شباهتی داشته باشد. برای اینکه طرحی کاربردی و قابل استفاده باشد باید بر یک میل یا نیاز انسانی مبتنی باشد. اگر طرح خلق‌شده از اصالت برخوردار باشد، پس میل یا نیاز به آن را باید ایجاد کنیم. به عبارت دیگر، برای اینکه طراح بتواند طرحی اصیل خلق کند باید نیاز به آن را هم ایجاد کند.

اصالت فکر به این معنا نیست که صاحب فکر ، نخستین کسی است که یک چیز بدیع را به چشم دیده است، بلکه به آن معناست که متفکر به یک چیز آشنا و قدیمی،  ناخواسته با یک نگاه بدیع نگریسته است.

فریدریش نیچه

مطلب مرتبط: طراحی لوگو و راه‌کارهای بررسی اصالت آن

خلاقیت مهم‌تر از اصالت است

خلاقیت از اصالت طراحی مهم‌تر است.

چیزی که یک طراح باید بیشتر به آن توجه کند، خلاقیت است. او باید این پرسش را از خود بپرسد که چطور می‌تواند ویژگی یا ایده‌ی طرح دیگری را به صورت خلاقانه با طرح خودش ادغام کند بدون اینکه مشتری احساس کند با یک کپی مواجه شده است.

طراح پس از پایان کار خود باید به این بیندیشد که آیا توانسته است در طرح جدید خود از آن ویژگی و ایده‌ی الهام گرفته‌شده استفاده‌ی بهتری بکند. خوب است طراح به جای آنکه میزان اصالت طراحی خود را بسنجد، به میزان خلاقیت به کار رفته در آن اهمیت بدهد.

کلیدواژه‌ی اصلی «خلاقیت» است، نه اصالت. با اتکا به خلاقیت می‌توان ایده‌های جدید را به شکل «اصیل» خلق کرد.

سازه‌های نورمن فاستر (معمار مشهور بریتانیایی) در فرم، ساختار و کنترل محیطی، خلاقانه هستند اما حاصل کار او همچنان ساختمان و سرپناه است، چیزی که از آغاز هستی بشر ساخته شده و به میل انسان به داشتن پناهگاه، مسکن و مزرعه بازمی‌گردد.

ایده‌هایتان را به مسیر درست هدایت کنید

این «اعتبار» است که ارزش دارد؛ اصالت طراحی وجود ندارد.

جیم جارموش، فیلمساز صاحب‌نام آمریکایی، درباره‌ی اصالت و خلاقیت می‌گوید:

هیچ‌چیز اصیل نیست. از هر منبعی که می‌تواند الهام‌بخش شما باشد و تخیل‌تان را تحریک کند سرقت کنید. فیلم‌های قدیمی، فیلم‌های جدید، موسیقی، کتاب، نقاشی، عکس، شعر، رویا، مکالمه‌های تصادفی، معماری، پل‌ها، علامت‌های خیابان، درخت‌ها، ابرها، آبها، نورها و سایه‌ها را ببلعید، اما فقط از منابعی الهام بگیرید که مستقیما به روح شما رخنه می‌کنند. اگر این کار را انجام بدهید، اثر شما (و سرقتی که کردید) معتبر خواهد شد. این «اعتبار» است که ارزش دارد؛ اصالت وجود ندارد. برای پنهان کردن سرقت‌تان هم عذاب نکشید؛ اگر اثرتان را دوست دارید از فاش کردن منبع الهام آن نترسید. در هر صورت، این سخن ژان لوک گُدار، (از کارگردانان نامی سینمای موج نوی فرانسه) را به یاد داشته باشید که می‌گفت «مهم نیست ایده‌هایتان را از کجا آورده‌اید، مهم آن است که آنها را به کجا می‌برید».

 

برگرفته از: anarchitectsdiary.wordpress.com

0 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست + 13 =